Thema’s & belanghebbenden

In deze stap ga je verder met het analyseren van de omgeving door de belanghebbenden en de thema’s die leven in beeld te brengen. Volg actie 1 tot en met 4 om een analyse van de omgeving te maken. Deze analyse leg je in actie 5 vast in het Excel invulformat omgevingsanalyse.

Aannames toetsen

Het is prima om eerst een analyse te maken op basis van jullie aannames en eerste inzichten. Breng bijvoorbeeld de thema's in beeld waarvan jullie denken dat ze leven in de omgeving. Toets vervolgens wel of dit ook daadwerkelijk de gevoelige onderwerpen zijn die er spelen. Organiseer momenten waarop je dit kan toetsen en het gesprek hierover aan kan gaan. 

Abstractieniveau

Het hangt van het abstractieniveau van je project af hoe ver je de belanghebbenden en thema’s kan analyseren. Bij het opstellen van bijvoorbeeld een Omgevingsvisie breng je de belanghebbenden op een vrij abstract niveau in beeld: raad, natuurorganisaties, dorpsraden, etc. En zijn ook de thema’s nog vrij abstract: natuur, gezondheid, geluid. Wanneer je met een concreet project bezig bent zoals een gebiedsontwikkeling, dan kun je de belanghebbenden en hun thema’s veel specifieker bepalen. Belanghebbenden kunnen zo specifiek zijn als bijvoorbeeld de bewoners van de dijkhuizen langs het kanaal. En het concrete thema kan de overlast door het bouwverkeer zijn.

Actie 1: belangrijke thema’s in beeld

Volg actie 1 tot en met 4 om een analyse van de omgeving te maken. Deze analyse leg je in actie 5 vast in het Excel invulformat omgevingsanalyse.

De eerste stap is in beeld brengen welke thema’s er spelen bij de belanghebbenden? Waar gaat het gesprek straks over? Waarover verschillen de meningen? Voorbeelden van thema’s zijn: geluid, natuur, geur en kosten. Om de thema’s naar boven te krijgen kan het helpen om te denken in termen van krantenkoppen (‘Omgeving eist stillere windmolens’) of in uitspraken van belanghebbenden (‘Ik vind het belangrijk om meer ruimte vrij te maken voor natuurontwikkeling in onze gemeente’).

Actie 2: belanghebbenden in beeld

Breng nu alle belanghebbenden van het project in beeld. Dit stappenplan van het CommunicatieRijk, waarin je vanuit verschillende invalshoeken belanghebbenden gaat benoemen, kan je hierbij helpen.

Actie 3: belang en invloed van belanghebbenden

Bepaal vervolgens per belanghebbende wat zijn positie is in onderstaande matrix. Deze analyse helpt je om een gefundeerde strategie te kiezen in de stap: het plan.

  • Belang: direct omwonenden van een projectgebied hebben bijvoorbeeld een groot belang.
  • Invloed: de raad en belangenorganisaties met een grote achterban hebben bijvoorbeeld veel invloed.

Actie 4: thema’s en belanghebbenden koppelen

Maak nu per thema inzichtelijk wie zijn belang wordt geraakt door het project, zowel positief als negatief. Als het gaat over natuur kunnen dit bijvoorbeeld inwoners, recreatieondernemers en natuurorganisaties zijn. Gebruik hiervoor onderstaand invulformat thema-belanghebbenden analyse. Vul het belang en het standpunt van de belanghebbenden in voor hoever dat mogelijk is. Laat dit achterwege wanneer je project hier nog te abstract voor is.

Invulformat thema-belanghebbenden analyse

Afhankelijk van waar je in het project staat en of je al intensief gesprekken met belanghebbenden hebt gevoerd, kun je de oplossingsruimte en de aanpak invullen in het invulformat. Dit is onderdeel van je omgevingsstrategie die je in de stap: het plan gaat bepalen. Een oplossing voor het issue geluid is bijvoorbeeld kiezen voor de meest stille variant windmolen. In de aanpak beschrijf je bijvoorbeeld dat de technisch projectleider een analysesheet met voor- en nadelen maakt van elk type windmolen. Ga voor de oplossingsruimte en de aanpak vooral het gesprek met de belanghebbenden aan en onderzoek samen de oplossingsrichtingen.

Actie 5: informatie borgen

Borg de informatie die je in actie 1 tot en met 4 hebt verzameld in het onderstaand invulformat omgevingsanalyse. Op deze manier kan je informatie makkelijk aanpassen op basis van nieuwe inzichten. Heb je aannames gedaan? Zorg dan dat je momenten organiseert waarop je deze aannames kan toetsen en pas waar nodig de omgevingsanalyse aan.

Excel invulformat omgevingsanalyse

 

Helpdesk voor Omgevingsparticipatie en -communicatie

Loop je tegen vragen aan als ‘Wat is voor mijn project en de fase waar we nu in zitten goed om te analyseren in een thema-belanghebbenden analyse?’ Onze omgevingsexperts sparren graag even met je! Neem vrijblijvend contact met ons op.